Człowiek w szponach wielkiej historii – Arkadij i Borys Strugaccy „Trudno być Bogiem. Drugi najazd Marsjan” (recenzja)
Trudno być Bogiem, Drugi najazd Marsjan braci Strugackich to niewielkie objętościowo powieści science fiction , które są jednak gęste od znaczeń, a autorzy stawiają w nich wiele pytań o kondycję człowieka. I choć to teksty na pierwszy rzut oka bardzo odmienne, to jednak mają wspólną cechę: oba przedstawiają bohaterów rzuconych w nurt doniosłych wydarzeń historycznych. Na ich oczach dzieją się rzeczy wielkie, przełomowe, a oni nie mogą/nie chcą nic z tym zrobić. Trudno być Bogiem Ludzkość dawno temu wyruszyła na podbój kosmosu i odkryła światy zamieszkane przez ludzi na innym (niższym) stopniu rozwoju. Na jednym z nich przebywa główny bohater powieści, Anton, znany tu jako don Rumata. Jest jednym z badaczy z Instytutu Historii Eksperymentalnej, którzy biorą udział w życiu feudalnego społeczeństwa. Są obserwatorami, nie powinni ingerować w bieg wydarzeń, lecz z czasem staje się to coraz trudniejsze. Rumacie trudno oprzeć się pokusie, ponieważ coraz większe wpływy w społeczeń...